De vis is dood
Het was mijn allereerste leesles. Groep 3. Een aandachtstafel, een nieuw ingericht lokaal en een vis in een kom. Ik was er helemaal klaar voor.
Wat ik niet had voorzien: dertig graden, een portocabin die nog heter was en een vis die het weekend niet had overleefd.
Geen nood. Trommels gezocht, een hoge hoed uit het magazijn gehaald, een klein kistje gemaakt. En zo gingen we op onze eerste schooldag in processie over het plein om de vis te begraven. De kinderen hadden er vrede mee. We besloten samen om de rat in de doos maar niet op de aandachtstafel te zetten.
Dertig jaar later spreken we er nog over als we elkaar ergens tegenkomen.
Dat is wat me al die jaren bij is gebleven. Niet de les die ik had voorbereid. Maar de les die ontstond omdat het leven een andere kant op ging.
Afgelopen meivakantie zat ik aan het sterfbed van mijn 96-jarige oma. En terwijl ik daar zat, kwamen de herinneringen vanzelf. Oma woonde in een koloniehuisje aan de rand van het bos in Drenthe. Schaapjes, kippetjes, een hond, af en toe een kalfje dat opeens weer weg was maar de vriezer wel gevuld had. Een grote moestuin. Dahlia’s die we niet mochten plukken omdat oma allergisch was voor bloemen.
Als ik terugdenk, proef ik nog de worteltjes uit haar tuin. Een smaak die ik nooit meer geproefd heb.
We dopten tuinbonen, struinden door het bos, bouwden hutten, zochten slangen. Het leven was er groot en concreet en eerlijk. Een kalfje was lief én het werd gegeten. Bloemen waren mooi én je mocht er niet aan komen. En als er iets doodging, dan ging er iets dood.
Terugdenkend is mijn hele kosmische grondhouding daar ontstaan. Niet uit een boek. Niet uit een opleiding. Maar in “de” bos, bij die oma, in die moestuin.
Maria Montessori zag de dood als onderdeel van het grote geheel. Alle levende wezens hebben een kosmische taak, schreef ze. Ook het sterven hoort daarin. Niet als tragisch einde, maar als overgang die ruimte maakt voor iets nieuws.
Pinksteren is voor mij altijd een tijd van even pas op de plaats. Van terugkijken en ruimte maken voor wat er was.
Ik denk dat wij als montessorileerkrachten een groot geschenk kunnen geven door de dood niet weg te houden. Door een processie te lopen als de vis dood is. Door kinderen te laten zien dat verdriet een plek mag hebben, midden op het plein, met trommels en een hoge hoed.
Die kinderen van mijn eerste leesles leerden die dag niet lezen. Ze leerden iets wat veel langer blijft.
Fijn Pinksterweekend.
Debbie