Brian Hameeteman is twintig jaar. Hij heeft anderhalf procent zicht. Deze week opende hij Smaak & Blokje in het hart van Ouddorp: een lunchroom én een LEGO-winkel, midden in zijn eigen dorp.
“Laten zien wat ik in mijn mars heb.” Dat is wat hem dreef.
Ik las die zin en mijn brein deed wat het na ruim dertig jaar in het montessorionderwijs steeds meer doet: haakjes zien. De link was er meteen. Dit is precies hoe ik het emancipatorische deel van de montessorivisie zie: niet voor anderen bepalen waar hun plafond ligt. Ruimte maken zodat zij kunnen bouwen aan vaardigheden die ze zelf misschien nog niet kennen.
Brian bouwt ook. Ondanks zijn bijna volledige blindheid bouwt hij met LEGO de vuurtoren van Ouddorp na, de kerk van Goedereede. Bouwstuk voor bouwstuk, op gevoel. Zijn winkel heet niet voor niets Smaak & Blokje, een naam die zegt wie hij is.
Maria Montessori opende in 1907 haar eerste Casa dei Bambini in een volkswijk in Rome. De kinderen die er kwamen, werden door de buitenwereld afgeschreven. Te arm. Te wild. Te weinig kansen. Ze liet ze werken, leren, groeien, en ze verbaasde iedereen die dacht het bij het rechte eind te hebben over die kinderen.
Zo zie ik montessorionderwijs. Onderwijs dat zegt: jouw omstandigheid bepaalt niet jouw mogelijkheden.
Deze week was er op LinkedIn veel te doen over verantwoording en wet- en regelgeving in het onderwijs. Altijd weer die cijfers: prestaties, achterstanden, scores. Ik begrijp dit en het is nodig ook. Toch mis ik daarin altijd iets. De ruimte om te ontdekken waar je goed in bent. Op een scorelijst zou Brian misschien laag eindigen. Anderhalf procent zicht, medische voorgeschiedenis, jarenlang ziekenhuis. In een omgeving die hem meet op wat hij niet kan, eindigt zijn verhaal daar. In een omgeving die hem ruimte gaf om te bouwen, groeide er iets heel anders: een passie voor LEGO, voor smaak, voor ondernemen.
Die visie zit hem niet in grote gebaren. Het zit in kleine, dagelijkse keuzes. Laat je een kind zelf proberen, of grijp je in? Vertrouw je dat dit kind aankan wat het aanpakt, of bescherm je het uit angst voor wat er mis kan gaan? Bescherming voelt als zorg. Soms is het dat ook. Soms snijdt het precies de mogelijkheden af die een kind nog niet kent.
In jouw klas zitten kinderen die iets in hun mars hebben wat jij nog niet ziet. Niet omdat ze het verbergen, maar omdat ze er nog niet aan toe zijn gekomen het te laten zien. De voorbereide omgeving, die rustige, ordelijke, uitnodigende omgeving die Montessori voor ogen had, is de plek waar ze dat mogen ontdekken. Niet omdat jij het voor ze bedenkt. Jij maakt de ruimte.
Smaak & Blokje is open. Brian staat achter de toonbank, met anderhalf procent zicht en honderd procent ambitie. Bedankt voor dit mooie voorbeeld, Brian.